
नमस्कार!
मी डॉ. क्षितिजा, सिंपल आयुर्वेद च्या नवीन भागामध्ये तुम्हा सर्वांचं मनापासून स्वागत करते.
आपलं शरीर आणि मन निरोगी ठेवण्यासाठी, तसेच त्वचा व केसांच्या आरोग्यासाठी, रोज पोट व्यवस्थित साफ होणं अत्यंत आवश्यक आहे. कारण अन्न पचल्यावर तयार होणारे टॉक्सिन्स आणि टाकाऊ पदार्थ (मल) जर रोज बाहेर गेले नाहीत, तर ते शरीरात साठून अनेक आजारांना आमंत्रण देतात.
जसं म्हणतात – “पोट साफ तर सर्व रोग माफ”.
पोट साफ का आवश्यक आहे?
पोट न साफ झाल्यास इम्युनिटी कमी होते,
उत्साह कमी होतो,
चेहऱ्याचं तेज कमी होतं, पिंपल्स आणि डाग येतात.
क्रीम किंवा बाह्य उपचारांनी त्यावर पूर्ण परिणाम होत नाही, कारण मूळ समस्या पचनाशी निगडीत असते.
ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया असली तरी आजकाल बऱ्याच जणांना चूर्ण, औषधं किंवा जोर लावावा लागतो. हा त्रास दीर्घकाळ राहिल्यास मुळव्याध, फिशर, भगंदर यांसारख्या आजारांचा धोका वाढतो.
तीन सोपे आणि प्रभावी नियम
हे नियम मोफत आहेत आणि 100% फायदेशीर ठरतात, जर योग्य प्रकारे पाळले.
१. रात्रीचं जेवण वेळेत करणे
रात्रीचं जेवण जास्तीत जास्त ७ ते ८ वाजेपर्यंत पूर्ण करावं.
जेवण आणि झोप यात किमान २.५–३ तासाचं अंतर ठेवा.
कारण अन्न पचायला साधारण १०–११ तास लागतात, आणि सकाळी ६ वाजेपर्यंत मल तयार झालेला असतो.
सकाळी ६ नंतर कफाचा काळ सुरू होतो, ज्यामुळे मलप्रवृत्ती त्रासदायक होते.
रात्री पचायला हलके पदार्थ घ्या – ज्वारी/नाचणीची भाकरी, मूगडाळीची खिचडी, त्यात चमचाभर तूप.
२. पचन सुधारण्यासाठी हालचाल व आसने
जेवणानंतर लगेच आडवं पडू नये.
रात्रीच्या जेवणानंतर १० मिनिटे वज्रासन किंवा साधी मांडी घालून बसणं फायदेशीर.
त्यानंतर १५–२० मिनिटं शतपावली (साध्या गतीने १०० पावलं चालणं).
सकाळी चालणं, योगासनं, सूर्यनमस्कार, कपालभाती यांचा समावेश करा.
मलप्रवृत्ती करताना मलासन (इंडियन टॉयलेट सीट) वापरा, जेणेकरून पोटावर योग्य दाब पडतो.
जर कमोड वापरत असाल, तर पायाखाली स्टूल ठेवा.
शक्यतो जमिनीवर मांडी घालून बसण्याची सवय लावा – विशेषतः जेवताना.
३. आतड्यांना वंगण देणे
रोजच्या आहारात १–२ चमचे देशी गायचं साजूक तूप किंवा कच्चं शुद्ध लाकडी घाण्याचं तेल घ्या.
झिरो ऑइल कुकिंग मुळे आतडे कोरडे पडतात आणि मल अडकतो.
फायब्रस फूड घ्या – सॅलड (काकडी, बीट, गाजर, टोमॅटो), फळं सालासकट.
ग्लुटनयुक्त पदार्थ (मैदा, बिस्किट, वेफर्स, चॉकलेट) कमी करा.
घरगुती उपाय – २१ दिवस सलग
१. काळे मनुके – १०–१५ मनुके १ तास पाण्यात भिजवून रात्री झोपताना बिया सकट चावून खा.
२. त्यानंतर गरम दूध + ¼ चमचा सुंठ पावडर + १ चमचा तूप घ्या.
३. अजून त्रास असल्यास आठवड्यातून एकदा (शनिवारी रात्री किंवा पहाटे) एरंड तेल – १५–२० मि.ली. गरम पाणी किंवा कोऱ्या चहात, त्यात ¼ चमचा सुंठ पावडर. यामुळे दुसऱ्या दिवशी २–३ वेळा मलप्रवृत्ती होऊन शरीर हलकं होतं.
निष्कर्ष
हे तीन नियम व घरगुती उपाय किमान २१ दिवस पाळा. परिणाम जाणवायला लागल्यानंतर हे सवयी कायम ठेवा.
वरील सर्व माहिती आपण https://youtu.be/Gfy_7RdVQSE या लिंक वर क्लिक करून सविस्तर व्हिडिओ पाहू शकता.




