श्रीकृष्णांचा मृत्यू: एक रहस्यमय लीला
भगवान श्रीकृष्णाकडे इतकी दिव्य शक्ती होती की ते इच्छिते तर महाभारतासारख्या महायुद्धाचा शेवट एका क्षणात करू शकले असते. ब्रह्मास्त्र, सुदर्शन चक्र यांसारख्या अमोघ अस्त्रांचे ते स्वामी होते, ज्यावर काळाचाही प्रभाव चालत नसे. त्यांच्या बासरीच्या स्वरांनी गोपी वेडावून जात आणि त्यांच्या स्मितहास्याने युद्धाचं पारडं बदलून जाई.
पण तरीही त्यांनी शस्त्र हाती घेतले नाहीत – ते सारथी बनले, आणि बुद्धी-ज्ञानाच्या बळावर धर्माची स्थापना केली.
जे स्वतः देवाचे अवतार होते, त्यांनी मृत्यू का थांबवला नाही? हे त्यांच्या लीलेंचाच भाग होता.
महाभारतानंतरची कथा
महाभारत युद्धानंतर कुरुक्षेत्र रक्ताने न्हाऊन निघाले. पांडवांनी धर्माची पुनःस्थापना केली, पण कृष्ण शांत राहिले. गांधारीने शंभर पुत्रांच्या मृत्यूने व्यथित होऊन कृष्णाला शाप दिला –
“जसे माझे पुत्र गेले, तसे तुझे यदुवंशीही ३६ वर्षांत नष्ट होतील.”
कृष्ण हसले. त्यांना माहीत होतं – कार्य पूर्ण झाल्यावर देवही देहत्याग करतो.
शापाचं बीज आणि यदुवंशाचा ऱ्हास
३६ वर्षांनी द्वारकेत यदुवंश गर्व आणि अहंकारात बुडाला. सांभ आणि मित्रांनी ऋषींचा उपहास केला. अपमानित ऋषींनी शाप दिला –
“हिच्या पोटी लोखंडाचा मूसळ जन्मेल, जो तुमच्या वंशाचा नाश करेल.”
तो मूसळ चूर्ण केला, पण त्याचे कण समुद्रकिनाऱ्यावरील धारदार गवत झाले – शापाचा परिणाम टाळता आला नाही.
यदुवंशाचा संहार
समुद्रकिनारी उत्सवात मद्यपानानंतर यदुवंशी एकमेकांशी भांडले आणि धारदार गवतानेच संहार केला. द्वारिका समुद्रात गडप झाली. शेवटी फक्त कृष्ण उरले – शांत आणि निःशब्द.
श्रीकृष्णांचा अंतिम क्षण
कृष्ण वनात ध्यानस्थ असताना जरा नावाच्या शिकाऱ्याने पायांना हरिणाचे कान समजून बाण मारला. कृष्ण स्मितहास्याने म्हणाले –
“जे घडायचं होतं, तेच घडलं. तू फक्त निमित्त आहेस.”
त्यांचे शरीर दिव्य प्रकाशात विलीन झाले – हीच त्यांच्या अमरत्वाची खूण होती.
कृष्णांचा संदेश आणि कलियुगाची सुरुवात
कृष्ण “मरण पावत” नाहीत – ते लीला संपवतात. द्वापरयुग संपून कलियुग सुरू झाले. त्यांनी वचन दिले –
“जेव्हा जेव्हा धर्माचा ऱ्हास होईल, अधर्म वाढेल, तेव्हा मी अवतार घेईन.”
श्रीकृष्णांचा मृत्यू आपल्याला काय शिकवतो?
कृष्ण शिकवतात की जीवन म्हणजे आत्म्याचा प्रवास आहे. मृत्यू टाळता येत नाही. त्यांनी कर्माचं मोल समजावलं –
“कर्म करत राहा, फळाची चिंता करू नका.”
